Opening Galeries Modernes

Sommige mensen vragen zich af waarom het pand niet wordt afgebroken. Het zou te lelijk zijn. Vanuit mijn keukenraam kijk ik uit op een voor de Hoogstraat relatief groot gebouw uit 1957 met nieuwe witte kunststof beplating, een onzorgvuldig verbrede plint en knalrode stickers op de ramen van de tweede verdieping. Eén van de gebruikers van het pand zei laatst: “Een groot voordeel van dat we in dit pand zitten, is dat we er niet op uit hoeven kijken”.

Aldus blogt Merel Pit op www.dearchitect.nl. Is het gebouw van Galeries Modernes altijd zo lelijk geweest?

onbekend-galleriesmodernes-dak
Dakpaviljoen Galeries Modernes, waar behalve technische ruimtes ook een studio en een dakterras was.Uit: Forum 1957-6

Van den Broek en Bakema

Op 8 november 1956 werd het nieuwe gebouw van Galeries Modernes officieel geopend. Het was een ontwerp van Van den Broek en Bakema, ook verantwoordelijk voor het nabijgelegen Huf, de Lijnbaan en Ter Meulen. De twee hypermoderne winkels aan weerszijden van de Vlasmarkt vormden een contrast met de nogal traditionele winkelpanden aan de Hoogstraat: Martens, Lampe en Peek & Cloppenburg. Het bijna vierkante gebouw van dertig bij vijfendertig meter had drie verdiepingen met in totaal 2350 vierkante meter verkoopruimte en een verdieping voor kantoren en magazijnen. De wanden waren, conform de ideeën over warenhuizen uit die tijd, geheel gesloten. Typerend voor de architectuur van Van den Broek en Bakema is de glasstrook aan de bovenkant, waardoor toch daglicht in het interieur komt.

onbekend-galeriesmodernes-buiten
Galeries Modernes kort na oplevering. De Laurenskerk bleef nog jaren in de steigers.Stadsarchief Rotterdam
broekbakema-gallersmodernes-straat
Door middel van zogenaamde eilandetalages werd het wandelend publiek als het ware het gebouw ingetrokken.Architectenbureau Broekbakema

Het wordt een typisch gebouw, waarin men veel van de elementen van de Lijnbaan en de Binnenweggebouwen -eveneens van deze architecten- terugvindt. Zo heeft de nieuwe Galeries aan de voorzijde een overluifeld dorpje vitrines, dat wel heel sterk aan de Lijnbaan doet denken. Het maakt deel uit van de verkooptechnisch geraffineerde ingang van het winkelgebouw. De vitrines zetten zich namelijk een eindweegs voort in het eigenlijke gebouw, dat aanzienlijk in de rooilijn van de Hoogstraat terugspringt. Terwijl dus het ene deel van de vitrines nog tot de straat behoort, bevindt men zich in het andere deel reeds in het winkelgebouw.

Het Vrije Volk 25-1-1955

onbekend-galleriesmodernes-affiche
Affiche van Galeries Modernes uit 1966.Collectie Paul Groenendijk

Fransche Bazar

Galeries Modernes was in 1956 nog een vertrouwde naam, met behalve in Rotterdam ook vestigingen in andere steden. De basis voor het concern was ooit gelegd in Rotterdam aan de Hoogstraat. 11 maart 1871 opende de Franse voormalige marskramer Zéphyrin Couvreur de Grand Bazar Français. In 1921 werd de zaak omgedoopt in Galeries Modernes, maar Rotterdammers noemden de zaak nog lang ‘de Fransche Bazar’. De naamswijziging had te maken met de koerswijziging van bazaar naar warenhuis, maar Galeries Modernes bleef wel een goedkope zaak met eenheidsprijzen. In de loop der tijd waren diverse winkelpanden erbij gekocht en in 1934 werd dit samenraapsel tot één modern pand samengevoegd.

In 1921 werd de zaak omgedoopt in Galeries Modernes, maar Rotterdammers noemden de zaak nog lang ‘de Fransche Bazar’.

De Tweede Wereldoorlog had grote gevolgen voor het bedrijf. De Franse eigenaren en werknemers keerden terug naar hun geboorteland. De herbouw van de Rotterdamse vestiging ging moeizaam; het bedrijf kwam niet in aanmerking voor schadeloosstelling omdat de Nederlandse overheid dit als een Frans economisch belang beschouwde. Pas begin jaren vijftig werd een overeenkomst met Frankrijk gesloten en kon Galeries Modernes gaan herbouwen. De grote concurrenten Vroom & Dreesmann, Hema en Ter Meulen hadden toen al nieuwe gebouwen. Galeries Modernes kwam daardoor op een ongunstiger locatie aan de Hoogstraat terecht. Eind jaren zestig werd Galeries Modernes overgenomen door de Bijenkorf; in 1970 werd de Rotterdamse vestiging gesloten.

voet-twaalfprovincien
Uitverkoop bij Galeries Modernes.Foto J. Roovers, archief Voet C0557
stadsarchief-galleriesmodernes-gevel
Het einde van Galeries Modernes in 1970: opheffingsuitverkoop.Stadsarchief Rotterdam 1970-2510

Dumpzaken

Sinds de sluiting van Galeries Modernes in 1970 heeft het gebouw een treurige metamorfose ondergaan. Aanvankelijk namen enkele schoenen- en modewinkels het pand over. Maar in later jaren trok het pand vooral dumpzaken. De vitrines zijn dichtgezet en alleen de begane grond is nog in gebruik als winkelruimte. Om de verdiepingen als kantoorruimte te kunnen gebruiken is de gesloten gevel van geglazuurde baksteen vervangen door een standaard aluminium kantoorgevel. In de kelder was enige tijd club Heidegger gevestigd; aan het Grotekerkplein zit sinds een tijdje een fitnessclub. Sommigen pleiten voor sloop, anderen voor reconstructie van het oorspronkelijke gebouw. Zo’n belangrijke plek in de stad verdient een beter lot.

Sinds de sluiting van Galeries Modernes in 1970 heeft het gebouw een treurige metamorfose ondergaan.

Volledige tijdlijn